Jak dostać termin u lekarza i specjalisty w Niemczech – i ile kosztuje dentysta: 116 117, skierowania, nocny dyżur, dopłaty do protez

Niemiecki system ochrony zdrowia działa dobrze, ale wymaga znajomości zasad. Ubezpieczeni w ustawowej kasie chorych mogą co do zasady wybrać dowolnego lekarza – problemem jest raczej dostępność terminów. Ogólne informacje o kasie chorych znajdziesz w poradniku Ubezpieczenie zdrowotne i Krankenkasse.

Stan: wrzesień 2026 r. W nagłych, zagrażających życiu sytuacjach zawsze dzwoń pod 112.

Lekarz rodzinny (Hausarzt)

• Warto mieć stałego lekarza rodzinnego – koordynuje leczenie, wystawia skierowania i zwolnienia, zna Twoją historię.
• Wiele praktyk nie przyjmuje nowych pacjentów – pytaj w kilku, także telefonicznie lub przez systemy rezerwacji online.
• Lekarzy mówiących po polsku znajdziesz w wyszukiwarkach lekarzy regionalnych izb lekarzy kas chorych (Kassenärztliche Vereinigung) – można tam filtrować według języków. Także w naszym dziale Usługi i fachowcy.
• Przy pierwszej wizycie zabierz kartę ubezpieczenia (Gesundheitskarte) i listę przyjmowanych leków.

Czekasz tygodniami na specjalistę? Istnieją legalne sposoby, by termin dostać szybciej. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie zadzwonić.

Specjalista (Facharzt)

• Do większości specjalistów (np. dermatologa, ortopedy, kardiologa) możesz iść bez skierowania. Do niektórych (np. radiologa) skierowanie jest potrzebne.
• Skierowanie od lekarza rodzinnego (Überweisung) pomaga jednak szybciej dostać termin – szczególnie z kodem pilności, który lekarz wpisuje przy pilnych przypadkach.
• Do ginekologa, okulisty i psychoterapeuty (na konsultację) możesz iść bez skierowania.

Serwis 116 117 – gdy nie możesz dostać terminu

Pod numerem 116 117 i na stronie 116117.de działają dwie usługi:

1. Serwis terminów (Terminservicestelle) – pomaga znaleźć termin u specjalisty lub lekarza rodzinnego. Przy skierowaniu z kodem pilności serwis musi zaproponować termin u specjalisty w ciągu czterech tygodni (przy czym nie masz wtedy wpływu na wybór konkretnego lekarza).
2. Dyżur lekarski (ärztlicher Bereitschaftsdienst) – wieczorem, w nocy, w weekendy i święta, gdy praktyki są zamknięte, a sprawa nie może czekać, ale nie jest nagłym zagrożeniem życia (np. wysoka gorączka, silny ból ucha, infekcja). Dyżurny lekarz może przyjąć w punkcie dyżurnym lub przyjechać do domu.

Izba przyjęć i pogotowie

• 112 – pogotowie ratunkowe i straż pożarna: zawał, udar, poważny wypadek, utrata przytomności, silne krwawienie, duszność.
• Izba przyjęć (Notaufnahme) szpitala – tylko w nagłych przypadkach. Przy lżejszych sprawach czeka się bardzo długo, a pacjenci mogą być odsyłani do dyżuru 116 117.

Recepty i apteki

• Lekarz wystawia zwykle e-receptę – realizujesz ją w aptece kartą ubezpieczenia, aplikacją lub wydrukiem z kodem.
• Za leki na receptę dopłacasz zwykle 10% ceny, co najmniej 5 i maksymalnie 10 euro za opakowanie (niektóre leki bez dopłaty). Dzieci nie dopłacają.
• Apteka dyżurna (Notdienstapotheke) – całodobowo w każdej okolicy; adres wisi na drzwiach każdej apteki.
• Łączne dopłaty w roku są ograniczone do 2% rocznego dochodu brutto gospodarstwa (1% przy chorobach przewlekłych) – po przekroczeniu możesz wnioskować o zwolnienie.

Dentysta

Co pokrywa kasa chorych

• Przegląd – dwa razy w roku bezpłatnie.
• Usuwanie kamienia – raz w roku.
• Wypełnienia – standardowe (np. amalgamat lub w zębach przednich materiał w kolorze zęba); lepsze materiały wymagają dopłaty.
• Leczenie kanałowe i usuwanie zębów – w podstawowym zakresie.
• Profesjonalne czyszczenie zębów (PZR) – zwykle niepokryte (część kas dofinansowuje – zapytaj).

Protezy, korony, mosty – dopłaty

Przy protezach (Zahnersatz) kasa wypłaca stałą dopłatę (Festzuschuss): 60% kosztów standardowego rozwiązania. Kwota wzrasta do 70% przy regularnych przeglądach przez pięć lat i do 75% przy dziesięciu latach – potwierdzonych w książeczce bonusowej (Bonusheft). Chodź na przeglądy raz w roku i pilnuj pieczątek. Przy droższych rozwiązaniach (np. implanty) dopłacasz różnicę.

Przed leczeniem protetycznym dentysta sporządza plan leczenia i kosztorys (Heil- und Kostenplan), który zatwierdza kasa. Możesz porównać ceny u kilku dentystów – albo w Polsce.

Leczenie zębów w Polsce

Wiele osób leczy zęby w Polsce – często taniej. Możliwości:

• przy niepilnym leczeniu i protezach możesz – po wcześniejszym uzgodnieniu z kasą – uzyskać zwrot części kosztów leczenia w innym kraju UE w wysokości, jaką kasa zapłaciłaby w Niemczech (zatwierdzenie planu przed leczeniem),
• przy nagłym leczeniu w czasie pobytu w Polsce przysługuje leczenie na kartę EKUZ w publicznej placówce z umową z NFZ,
• pracownicy przygraniczni z formularzem S1 mają dostęp do leczenia w obu krajach.

Zachowaj rachunki i dokumentację – przydadzą się przy rozliczeniu z kasą.

Dodatkowe ubezpieczenie dentystyczne

Prywatne dodatkowe ubezpieczenie może zmniejszyć dopłaty do protez i implantów – ale ma okresy karencji i limity. Zob. Ubezpieczenia prywatne.

Wizyta u lekarza – jak się przygotować

• Karta ubezpieczenia – zawsze przy sobie; przy pierwszej wizycie w danym kwartale jest wczytywana.
• Lista leków i dawek – także tych przyjmowanych w Polsce.
• Dokumentacja z Polski – wypisy, wyniki badań, opisy zdjęć RTG (najlepiej z tłumaczeniem kluczowych informacji).
• Opis objawów po niemiecku – kilka zdań przygotowanych wcześniej pomaga, jeśli słabo mówisz. Możesz też przyjść z osobą towarzyszącą.
• Pytaj – o diagnozę, dawkowanie, skutki uboczne, czy potrzebna jest kontrola. Lekarz ma obowiązek wyjaśnić leczenie w zrozumiały sposób.

Przydatne zwroty

• „Ich brauche einen Termin.” – Potrzebuję terminu.
• „Ich bin neu hier und suche einen Hausarzt.” – Jestem tu nowy i szukam lekarza rodzinnego.
• „Es ist dringend.” – To pilne.
• „Ich habe Schmerzen hier.” – Boli mnie tutaj.
• „Seit drei Tagen habe ich Fieber.” – Od trzech dni mam gorączkę.
• „Ich nehme diese Medikamente.” – Przyjmuję te leki.
• „Ich bin allergisch gegen …” – Mam uczulenie na …
• „Brauche ich eine Krankschreibung?” – Czy potrzebuję zwolnienia?

Badania profilaktyczne – bezpłatnie na kasę

Wiele osób nie wie, że kasa chorych pokrywa regularne badania profilaktyczne:

• Check-up u lekarza rodzinnego – od 18. roku życia raz, od 35. roku życia co trzy lata,
• badania w kierunku raka skóry – od 35. roku życia co dwa lata,
• badania ginekologiczne – co roku (od 20. roku życia),
• badania w kierunku raka jelita grubego i mammografia – w określonym wieku,
• badania dzieci (U-Untersuchungen) – według terminarza w książeczce,
• szczepienia zalecane przez Stałą Komisję ds. Szczepień.

Kasy często nagradzają korzystanie z profilaktyki w programach bonusowych – zapytaj w swojej kasie.

Usługi płatne (IGeL)

Lekarze mogą proponować dodatkowe płatne usługi (IGeL – Individuelle Gesundheitsleistungen), np. dodatkowe USG czy badania laboratoryjne. Nie musisz się na nie zgadzać – poproś o informację, dlaczego są potrzebne i dlaczego kasa ich nie pokrywa. Lekarz musi przed wykonaniem przedstawić pisemną umowę z ceną.

Słowniczek pojęć

• Hausarzt / Facharzt – lekarz rodzinny / specjalista
• Überweisung – skierowanie
• Terminservicestelle – serwis terminów (116 117)
• Bereitschaftsdienst – dyżur lekarski
• Notaufnahme – izba przyjęć
• E-Rezept / Zuzahlung – e-recepta / dopłata
• Notdienstapotheke – apteka dyżurna
• Zahnarzt – dentysta
• Zahnersatz / Festzuschuss – protezy / stała dopłata
• Bonusheft – książeczka bonusowa
• Heil- und Kostenplan – plan leczenia i kosztorys
• professionelle Zahnreinigung (PZR) – profesjonalne czyszczenie zębów

Najczęstsze pytania

Jak szybko dostanę termin u specjalisty?

Zależy od specjalizacji i regionu – od kilku dni do kilku miesięcy. Przy pilnym skierowaniu serwis 116 117 musi zaproponować termin w ciągu czterech tygodni.

Czy muszę płacić za wizytę u lekarza?

Nie – przy ustawowym ubezpieczeniu wizyty są bezpłatne. Płacisz dopłaty do leków i niektórych usług oraz za usługi dodatkowe (IGeL), które lekarz może zaproponować – nie musisz się na nie zgadzać.

Czy książeczka bonusowa naprawdę się opłaca?

Tak – przy protezach dopłata kasy rośnie z 60% do 70% lub 75% kosztów standardowych. Wystarczy przegląd raz w roku.

Czy mogę iść do lekarza w Polsce, mając niemiecką kasę?

W nagłych przypadkach w czasie pobytu – tak, na kartę EKUZ w placówkach z umową z NFZ. Planowane leczenie w Polsce wymaga zwykle wcześniejszego uzgodnienia z kasą; pracownicy przygraniczni z formularzem S1 mogą korzystać z leczenia w obu krajach.

Co zrobić, gdy lekarz rodzinny nie przyjmuje nowych pacjentów?

Pytaj w kilku praktykach, korzystaj z serwisu 116 117 i zapytaj swoją kasę chorych – wiele kas pomaga w znalezieniu lekarza.

Przydatne strony

• 116117.de – serwis terminów i dyżur lekarski
• gesund.bund.de – rządowy portal zdrowia
• Poradnik Ubezpieczenie zdrowotne i Krankenkasse